News

30
Oct

Աւետիք Իսահակեանի Ծննդեան Օրն է

avedik-isahakianԱւետիք Իսահակեանի տուն-թանգարանին մէջ տեղի պիտի ունենայ ձեռնարկ` նուիրուած մեծանուն գրող Աւետիք. Իսահակեանի ծննդեան 142-ամեակին: Մշակոյթ նախարարութեան հաղորդմամբ, ձեռնարկին պիտի մասնակցին գիտութեան, գրականութեան եւ արուեստի անուանի գործիչներ` ՀՀ գրողներու միութեան նախագահ Էդուարդ Միլիտոնեան, ՀՀ ԳԱ Մանուկ Աբեղեանի անուան գրականութեան հիմնարկի տնօրէն Վարդան Դեւրիկեան, ԵՊՀ բանասիրութեան բաժնի հայ գրականութեան ամպիոնի վարիչ, բանասիրութեան դոկտոր, փրոֆէսոր Սամուէլ Մուրադեան, բանաստեզծ Լիպարիտ Սարգսեան, Վարպետին թոռը` բանասիրութեան դոկտոր, փրոֆէսոր Աւիկ Իսահակեան եւ բանաստեղծի գրական ժառանգութեան երկրպագուներ:

Ձեռնարկի ընթացքին պիտի ներկայացուի Աւ. Իսահակեանի ստեղծագործութիւններէն կազմուած գեղեցիկ գրական համադրութիւն` Անահիտ Նաւասարդեանի, Կարէն Վարդանեանի եւ Թագուհի Ղազարեանի կատարմամբ:

Բանաստեղծ, արձակագիր, հասարակական գործիչ, ՀՍՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս, ՍՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր Աւետիք Իսահակեան ծնած է 1875-ի Հոկտեմբեր 30-ին Ալեքսանդրապոլի մէջ (Գիւմրի): 1893-ին Գերմանիոյ մէջ ընդունուած է Լայպցիգի համալսարանի գրականութեան եւ փիլիսոփայութեան բաժինը` որպէս ազատ ունկնդիր: 1895-ին վերադառնալով Լայպցիգէն` ընդգրկուած է նորաստեղծ ՀՀԴ կուսակցութեան Ալեքսանդրապոլի կոմիտէ, մասնակցած Ալեքսանդրապոլէն Արեւմտեան Հայաստան ուղարկուող զինեալ խումբերու ստեղծման, զէնքի եւ դրամական միջոցներու հայթհայթման գործին: 1896-ին ձերբակալուած է եւ մէկ տարի անցուցած է Երեւանի բերդին մէջ:

Բանտէն դուրս գալէն ետք տպագրած է «Երգեր եւ վէրքեր» բանաստեղծութիւններու իր առաջին գիրքը (1897թ.), սակայն շուտով կրկին ձերբակալուած է եւ որպէս ցարական միապետութեան դէմ պայքարող «ընդյատակեայ յեղափոխական կազմակերպութիւններու» անդամ աքսորուած է Օտեսա: 1897-ին մեկնած է արտասահման, Ցիւրիխի համալսարանի մէջ ունկնդրած է գրականութեան եւ փիլիսոփայութեան պատմութիւն: 1902-ին վերադարձած է հայրենիք, ապա հաստատուած Թիֆլիս: 1899-1906 ստեղծած է «Հայդուկի երգեր» բանաստեղծութիւններու շարքը:

1908-ի Դեկտեմբերին, ի թիւս 158 հայ առաջադէմ մտաւորականներու` Իսահակեան ձերբակալուած է «դաշնակցութեան գործով» եւ կէս տարի Թիֆլիսի Մետեխի բանտին մէջ մնալէ ետք (ինչպէս եւ Յովհաննէս Թումանեանը) խոշոր գրաւով ազատուած է կալանքէ:

Կովկաս մնալը այլեւս անհնար էր, եւ 1911-ին Իսահակեան տարագրուած է արտասահման: Առաջին համաշխարհային պատերազմը եւ Մեծ Եղեռնը հաստատեցին Իսահակեանի ամենամռայլ կանխատեսումները երիտթուրքերու քաղաքականութեան վերաբերեալ: Պատերազմէն եւ Եղեռնէն ետք Իսահակեանի ստեղծագործութեան մէջ արտացոլուած է հայ ժողովուրդի ողբերգական ճակատագիրն ու անոր հերոսական ազատամարտը:

Բանաստեղծը ձեռնամուխ եղած է հայերի ցեղասպանութեան մեղադրականի` «Սպիտակ գրքի» ստեղծման, ուր տեղ գտած է 1915-1922 թթ. «Յիշատակարան» գրառումները: Այդ ժամանակ Իսահակեան հիմնականօրէն ներկայացած է հրապարակախօսական յօդուածներով, որոնց բովանդականութիւնը կը վերաբերէր Հայկական հարցին, Հայաստանի վերամիաւորման խնդրին, հայկական պետականութեան վերականգնման:

1926-ին Իսահակեան այցելած է Խորհրդային Հայաստան: Այստեղ ան հրատարակած է նոր բանաստեղծութիւններու հաւաքածու եւ շարք մը պատմուածքներ: Վերադարձած է արտասահման 1930-ին եւ ապրած այնտեղ մինչ 1936 թուականը: 1936-ին բանաստեղծը վերջնականապէս վերադարձած է հայրենիք, ստացած է ԽՍՀՄ Պետական Մրցանակ (1946թ.), 1946–1957 թթ. Հայաստանի գրողներու միութեան նախագահը եղած է:

Ա. Իսահակեան մահացած է 1957-ի Հոկտեմբեր 17-ին` Երեւանի մէջ:

Մեծ բանաստեղծի ստեղծագործութիւնները, մասնաւորոպես «Աբու-լալայ Մահարի» պոէմը, թարգմանուած են աշխարհի բազմաթիւ լեզուներով:

Source: Yerakouyn

You are donating to : Greennature Foundation

How much would you like to donate?
$10 $20 $30
Would you like to make regular donations? I would like to make donation(s)
How many times would you like this to recur? (including this payment) *
Name *
Last Name *
Email *
Phone
Address
Additional Note
paypalstripe
Loading...