News

04
Oct

Ժողովրդական Մարդը

21741819_10154941162617514_330456133_n

Հեռակայ զրոյց լիբանանահայ նշանաւոր մանկավարժ, 

երաժիշտ-խմբավար, մշակութային եւ հանրային գործիչ Գեւորգ Գանտահարեանի հետ` նրա վախճանի 11-րդ տարելիցի առիթով

Զրոյցը կազմուած է «գէորգ Գանտահարէան` ամէնուն ուսուցիչըէ գրքում զետեղուած նիւթերի հիման վրայ (Երեւան, 2011)

Ընկեր Գանտահարեան, յայտնի է, որ Ձեր շրջապատում բոլորը` Ձեր սաները, գործընկերները, անգամ` կաթողիկոսները սովորաբար, որպէս յարգանքի եւ մեծարանքի արտայայտութիւն, Ձեզ պարոն էին ասում: Ոչի՞նչ, եթէ ես նոյնպէս այդ աւանդոյթին դիմեմ:

– Այո, այդպէս էր: Խնդրեմ, ինչպէս կը հաճիք:

Շնորհակալութիւն: Եւ այսպէս, պարոն Գանտահարեան, ասում են` մարդուկեանքը ոչ թէապրած տարիներովպէտք է չափել, այլ կատարածգործերով: ցաւօք, Ձեր երկրային կեանքը երկար չտեւեց. ծնուել էք 1925թ., Դամասկոսում, երկրային կեանքին հրաժեշտ տուել 2006-ին, Բէյրութում: Որ՞ն է Ձեր ապրած 81 տարուայ գլխաւոր չափորոշիչը:

 – Վստահաբար` աշխատանքը: Առանց քրտինքի, առանց տքնութէան կարելի չէ նուաճում կատարել: Աշխատանքը ո՜չ միայն մեր ինքութէան արտաբերումն է գործին ընթացքին, այլ ազնուական մակարդակի կը հասցնէ մարդ արարածը: Ծուլութիւնը մայր է ամենայն չարութէանց: Մեռելները՜ միայն չեն աշխատիր, հետեւաբար եթէ մենք չենք ուզիր ողջ մեռելներու վերածուիլ, էովին պիտի հրաժարինք ծուլութենէ: Այլ խօսքով` հողին տակ անշարժ ողջեր կան հերոս նահատակ անունով, հողի մակերեսին շարժող երկոտանի մեռէալներ: Աշխատանքը կեանքի գրաւականն է, իսկ ծուլութիւնը` մահուան:

Ձեր կեանքի փորձից ելնելով, ասացէք, խնդրեմ, թէկուզ ընդհանուր գծերով ` ո՞րն է  մարդկային կեանքի խորհուրդը:

– Խորհուրդ մըն է մարդկային կեանքը. ցաւով լոյս աշխարհ կը մտնենք եւ ցաւով մահուան խաւարին մէջ կը թաղուինք: Ինչ որ սակայն ցաւագոյնն է, ծնունդէն մահ թաւալող տարիներու ընթացքին մէջ ապրած կէանքն է: Որովհետեւ երեք պարագային ալ մեր ազատ կամքը բացակայ է: Կարճ` մեր կամքով չենք ծնիր, մեր կամքով չենք մեռնիր, բայց մանաւանդ մեր կամքով չենք ապրիր, որովհետեւ արտաքին պայմաններու, պահանջքներու բեռան տակ կը յարմարինք շրջապատին ու կը փորձենք վարել մեր կէանքը ըստ անոնց: քիչերուն, շատ քիչերուն, ընտրէալներուն միայն տրուած կ’ըլլայ շնորհքը պայքարելու այս դժբախտ կացութէան դէմ, ըլլալու ինքնզինքին հաւատարիմ, պահելու մարդու հարազատ պատկերը եւ այդ պատկերով ներկայանալու շրջապատին: Այդպիսիներ կ’ունենան իրենց ներքին ճշմարտութիւնը, որուն շողերով կը փորձեն լուսաւորել մարդոց հոգիները եւ երջանկացնել մարդկային ընկերութիւնը:

Դուք ծնուել, մեծացել էք Հայոց ցեղասպանութիւնից մազապուրծ այնթապցի գաղթականների վերընձիւղուած օջախում եւ ողջ գիտակցական կեանքում, Ձեր ժամանակակիցների վկայութեամբ, մշտապէս հաւատարիմ էք մնացել Ձեր ծնողներից ժառանգած հայ կոչուելու իրաւունքին: Ձեր կարծիքով, ծնունդով հայ լինելը միայն գենետի՞կ իրողութիւն է, թէ՞ կոչում, որ պարտաւորեցնում է ընդմիշտ լինել եւ ապրել այդպիսին:

– Հայ կոչուիլը, հայու զաւակ ըլլալը եւ հայօրէն ապրիլը տարբեր հասկացությիւններ են: Որքան էան մականունը կրող հայեր կան, որոնք սակայն երբեք մաս չեն կազմեր հայութէան: Անունով միայն հայեր են: Հայօրէն ապրելու համար հայ ազգին պատկանած ըլլալու խորունկ գիտակցութէան եւ հպարտութէան տէր պէտք է ըլլայ մէկը: Ինչպէս որ անձը անհատականութէան վերածուելու համար իր ինքնութէան զատորոշիչ ստորոգելիներու տէր պէտք է ըլլայ, այնպէս ալ ազգ մը իր առանձնայատկութիւններով անկախ իր տեղը պէտք է ունենայ ազգերու ընտանիքին մէջ: Ծաղկաստանի մէջ ծաղիկ մը իր առանձին բոյրով ու գոյնով: Արդ ինչպէ՞ս կարելի է ապրիլ հայօրէն: Կը պատասխանեմ անմիջապէս. հաւատարիմ մնալով հայոց պատմութէան եաւերժական երթ ապահովող հիմնական արժէքներուն:

Պարոն Գանտահարեան, Ձեր գերդաստանը մէկն է Հայոց մեծ եղեռնը վերապրած եւ աշխարհի չորս ծայրերը սփռուած, այսպիսով իսկ` հայրենազուրկ դարձած բազում հայ ընտանիքներից: Մեծ թուով հայեր, ինչպէս որ Ձեր նախնիք, ապաստան են գտել հիւրընկալ արաբական երկրներում: Բայց որքան էլ ապահով լինի այդ ապաստանը, այնուամենայնիւ, Դուք եւ Ձեր ժառանգները, փաստօրէն, զրկուած էք նախնեաց հողում` Արեւմտեան Հայաստանում, կոնկրէտ Դուք ու Ձեր զաւակները` Այնթապում ապրելու բնականոն իրաւունքից ու կարելիութիւնից: եւ այդպէս` սերնդէ սերունդ: հայրենի հողի Ձեր բնորոշումը, խնդրում եմ: 

– Հայրենիքը հողի տարածք չէ միայն, լեռ ու ձոր, դաշտ ու գետ: Այդ հողատարածքը նուիրականացած է մեր պապերուն քրտիքով ու արիւնով: Հողին խառնուած ամէն մի աճիւն, նիւութեղէն այդ բնութիւնը հոգեղէն իսկութէան վերածած է, ու մենք հայրենիք հասկացութէամբ հողին ներքեւ հանգչող մեր բոլոր հերոսներէն, սուրբերէն, նահատակներէն, ստեղծագործ հանճարներէն ճառագայթող լոյսով ողողած ենք մեր հոգիները, ու ամէն անգամ որ վտանգ հասնի հողային տարածքին, մենք` ողջերս, մեր մեռելները պաշտպանելու համար պատրաստ կը դառնանք մեր կէանքը վճարելու: Հայրենիքը աշխարհագրական տարածք մը չէ: Անիկայ դարերով յիշատակներ ծրարած, արւին-քրտինք ամբարած, ստեղծագործ հանճարի հոյակերտումներով գեղեցկացած, հոգեղինացած, նուիրականացած, սրբագործուած խորհուրդ խորին է, որուն համար բոլոր սերունդները վճարած են իրենց է՜ն թանկագինը` Աւարայրէն մինչեւ Սարդարապատ, Ղարաքիլիսէ, Բաշ-ապարան:

Աւարտելով Անթիլիասի դպրեվանքը, որը բոլոր Հայրապետների կողմից կոչուած է Կաթողիկոսութեան սիրտ, Ձեր յետագայ ողջ կեանքը կապել եք հոգեւոր եւ աշխարհիկ գործիչների պատրաստման այդ վաստակաշատ կրթօջախի հետ: Թոյլ տուէք յիշեցնել Արամ Ա Վեհափառի բարձր գնահատանքը, որ նա տուել է 2010թ. Ձեր 80-ամեայ յոբելեանի առիթով. ՙԴպրեվանքի 75 տարիներու կէանքին ու առաքելութէան մէջ դուք 50 տարիներ եղաք մնայուն ու նուիրէալ ներկայութիւն՚: Համաժամանակ, որպէս յայտնի հասարակական գործիչ, հանրային-մշակութային կեանքի խոշորագոյն դէմքերից մէկը, մշտապէս մաս էք կազմել Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Ս. Աթոռի Լիբանանի թեմի Քաղաքական ժողովին, Ուսումնական խորհրդին, Ազգային ընդհանուր ժողովին: դարձեալ` Վեհափառի բնորոշմամբ ասած` որպէս ՙԿաթողիկոսարանէն ներս եղած անվեղար միաբան՚, անմնացորդ նուիրումով մասնակցել էք կաթողիկոսութեան բոլոր ձեռնարկումներին: ձեր գնահատմամբ` ինչ խորհուրդ է պարունակում հա՞յ–քրիստոնեաաւելի քան 1700-ամեա զուգակցութիւնը: 

– Հայաստանէայց եկեղեցին ամէնէն ամուր կռուաններէն մէկն է մեր ազգի յաւէրժութեան: Հայ-քրիստոնէայ զուգակցութիւնը, իբրեւ ներդաշնակ բաղադրութիւն հայ գօյութէան` հաստատ համոզում է մեր ժողովրդին մէջ: Այնքան սերտօրէն առնչուած, ընդելուզուած կը տեսնենք ազգ-եկեղեցի հասկացութիւնները, հայ եկեղեցին Աստծոյ տունը ըլլալու կողքին, է՜ նաեւ ազգին տունը: Հայ եկեղեցւոյ քրիստոնէութէան եաւիտենական ճշմարտութիւններու հայեացած օրրան է հայ եկեղեցին: Դարերու ընթացքին նորակերպ զարդարէալ, բարոյական առաքինութիւններու շտեմարան: Քաղաքական իշխանութէանց բացակայութէան ժողովուրդին տիրութւիւն ըրած հեղինակութիւն: Հայաստանէայց եկեղեցին այնքան սերտօրէն առնչուած է հայ ժորովուրդի պատմութէան, որ երկոքէան եղած մի մարմին: Ահա թէ ինչու՞, անկախ զուտ կրօնական բնոյթէն, եւ է՜ նոյնքան ազգային բնոյթով հաստատութիւն, որուն մէն մի քարը գաղտնի ճամբայ մը ունի, որ կը տանի ո՜չ միայն Աստուծոյ արքայութէան, այլ նաեւ հայոց հայրենիքին:

Ինչ վերաբերում է Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կ’աթողիկոսութէան Դպրեվանքին, ապա կրկնում եմ, ինչ ասել եմ Դպրեվանքի հիմնադրման 75-ամեակի առիթով` Թեհրանի եւ Թաւրիզի մէջ, 2005-ին կազմակերպուած հանդիսութէանց ընթացքին. Անթլիասի Դպրեվանքը պիտի դառնար դարբնոցը Մարդու եւ Հայու կազմաւորման, այլ բացատրութէամբ` նուիրական օճախ մարդակերտումի եւ հայակերտումի: Երեք քառորդ դարու ընթացքին Դպրեվանքը հայ ազգին նուիրած է 4 կաթողիկոս` Զարեհ Ա., Խորէն Ա., Գարեգին Բ. եւ Արամ Ա., ում օրօք ինձ բախտ է վիճակուել ծառայել հայ եկեղեցուն եւ հայ դպրութեանը, ապա` 35 եպիսկոպոս,  80 կուսակրօն քահանայ,  շուրջ 200 ամուսնացէալ քահանայ եւ 300 աշխարհական ուսուցիչներ, դպրապետներ, մտաւորականներ, հասարակական գործիչներ, նւիրէալ ծառաներ հայ մշակոյթի եւ կրթութէան: Սխալած կ’ըլլա՞նք արդէօք, կատարելով հետեւէալ հաստատումը. ՙԱռանց Դպրեվանքի ներդրումին, մեր ազգային կէանքը կարեւոր չափով պիտի աղքատանար՚:

Ձեր ողջ գիտակցական կեանքում եղել էք Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան նուիրեալ անդամներից մէկը` անձնուրաց մաս կազմելով կուսակցութեան ազգապահպան եւ հայրենաշեն գործունէութեանը: Այսօր էլ սերունդների յիշողութեան մէջ Դուք մնում էք այդպիսին` որպէս անմոռաց կուսակցական գործիչ: Ին՞չ կը մաղթէիք ՀՅԴ մերօրեայ նորագիրներին:

– Դաշնակցակա՞ն կ’ուզենք ձեւանալ, թէ՞ դաշնակցական կ’ուզենք ըլլալ: Դաշնակցութէան անդամ ըլլալը կայական բնոյթ չունի, այլ լինելային: Այս իմաստով ով որ անդամ ըլլալէ ետք գոհանայ եայտարարելով, թէ դաշնակցական է, չարաչար կը սխալի եւ կէս ճամբէն կը նահանջէ ուխտադրուժ դառնալով:  Ամէն օր դաշնակցական տիպարը իրագործելու ձգտումը պէտք է ընկերը մղէ մտածելու, գործելու, որպէսզի նման բարոյական տիպարներու կազմակերպութէան վերածուի Դաշնակցութիւնը եւ այդ զոհաբերութէան պատրաստ ասպետական փաղանգով ապահովուի անհատ մարդու քաղաքացիական ազատութիւնը եւ հայ ժողովուրդի անկախ պետականութէամբ ինքնզինք իրագործելու, արժանի տեղ գրաւելով մարդկային ընտանիքին մէջ:

– 1915թ. Ապրիլի 24-ին Օսմանեան Թուրքիայում սկիզբ առած Հայոց ցեղասպանութիւնը, որպէս ազգային մեծագոյն ողբերգութիւն, ահա արդէն մէկ դարուց աւելի է, ինչ սերնդե-սերունդ անդարմանելի վիշտ ու ցաւ է դարձած մեր ժողովրդի համար: Չնայած համայն հայութեան հետեւողական ջանքերին, միջազգային հանրութիւնը տակաւին դժուարանոււմ է միաձայն ճանաչել ու դատապարտել մարդկութեան դէմ ուղղուած այդ զանգուածային եղեռնագործութիւնը: Ձեր կարծիքով` ինչու՞մ է կայանում Հայ դատի խորհուրդը, առաջին հերթին` մեր ժողովրդի համար:

– Ապրիլեան մեր մէկուկէս միլիոն նահատակները, ճիշդ է, որ մեր հոգիները կը լցնեն խորունկ թախիծով եւ սուգով, բայց զգացական դիմաւորում մը` լացով ու սուգով, յիշատակի հանդիսութիւններով, ոչինչ չի կը նայ փոխել մեր ազգային իրավիճակէն, եթէ մենք ահաւոր այդ Եղեռնը չդիմագրաւենք քաղաքական մտածողութեամբ: Սերունդներու պարտականութիւնն է յիշել իրենց մեռելները` շարունակելու համար եաւերժական երթը իրենց ցեղին եւ չկոտրելու համար թելը` անցէալին ու ներկային: Բայց հոն կանգ առնելը անբաւարար է, եթէ սերունդները կատարուած ցեղասպանութիւնը համայն աշխարհին յիշեցնելու պարտքին եանձնառու դերակատարներ չըլլան: Չարիքը մոռնալը նախատինք է հայութէան, բայց զայն ուրիշներուն չյիշեցնելը` աւելի մեծ ամօթ…: Հետեւաբար, ազգային գիտակցութիւնը, քաղաքականութիւնը, հասուն մտածողութիւնը հրամայական անհրաժեշտութէան առջեւ կը դնեն հայութիւնը` մէկտեղելու իր բոլոր կարելիութիւններն ու ուժերը` ի սպաս Հայ դատին: Ով որ կը գիտակցի պատմական այդ ճշմարտութէան, ով որ անկեղծ տագնապ կ’ապրի` հայուն դառն ճատագրին, ով որ կ’ուզէ իրագործուած տեսնել մեր հողային պահանջները, եւ ով որ կ’ուզէ երախտագէտ զգացումով եարգել յիշատակը մէկուկէս միլիոն նահատակներուն, պարտաւոր է հայու աչքերով նայիլ, հայու պէս, մաքուր եւ սրտացաւ, երբ հայը այդպէս նայած է այլ ազգերու զաւակներու աչքին: Ուժեղանալ իրարմով, այս է կտակը ապրիլէան մեր նահատակներուն:

Դուք մտապէս մտասեւեռ կը հետեւէիք Արցախում տեղի ունեցող ազային-ազատագրական պայքարի եւ արցախահայութեան դէմ հարեւան Ադրբեջանի սանձազերծած պատերազմի ընթացքին: Թէկուզ տակաւին միջազգայնօրէն չճանաչուած, բայց արդէն քառորդ դարից աւելի է, ինչ Արցախը յաղթականօրէն կերտում, ամրապնդում, կատարելագործում է իր անկախ, ինքնիշխան պետականութիւնը: Ձեր կարծիքով` ի՞նչ խորհուրդ ունի Արցախի պայքարը իւրաքանչիւր հայի համար:

– Աստուած բախտ վիճակեց ինծի ըլլալու ազատագրուած Արցախ: Հրաշալի ապրումներ էին Շուշիի Ս. Ամենափրկիչ եկեղեցւոյ մէջ լիբանանահայ մօտիկ բարեկամներու հետ մեր աղօթքի, խոկումի պահերը: Այնտեղ խոր զգացողութիւն եւ համոզում ունեցանք, որ մեկնարկած է մեր ժողովուրդի զարգացման, եարատեւման եւ մեր դարաւոր երազներու իրականացման ճանապարհի կարեւորագոյն եւ անկիւնադարձային հանգրուանը:

Արցախը Միացէալ Հայաստանի վերականգնման կարեւորագոյն հանգրուանն է: Արցախը նաեւ մեր ժողովուրդի հոգեշարժն է, մեր գիտակցական զարթօնքի ամենահզօր կռուանը, որուն հանդէպ պէտք է գուրգուրալ եւ ընել հնարաւոր ամէն ինչ զայն պահպանելու, անվտանգ ու խաղաղ պահպանելու: Արցախէն կը սկսի մեր վաղուան հզօր ու ամբողջական հայրենիքի վերակերտումը: Ուստի, ամէն հայու պարտքն է ազատագրել Ղարաբաղը, որուն հողը ոռոգուած է մեր հայրերու մաքուր արիւնով, այնքան առատ, որքան Կասպից ծովու քարիւղը: Ճիշդ է, քաղաքական աշխարհը այսօր մեր արէան եւ ազըրպէյճանական քարիւղը սակարկութէան է դրած. չենք գիտէր ի՞նչ լուծում կը ստանայ հարցը, բայց հայութիւնը վճռած է. իր պապերու հողէն թիզ մը իսկ չզիջիլ  ու պայքարը շարունակել մինչեւ վերջին շունչ:

– Անթիլիասի դպրեվանքում, ապա եւ զուգահեռաբար` Բէյրութի Հայկազեան համալսարանում եւ ՙՀամազգայինի՚ Հայագիտական հիմնարկում Դուք երկար տարիներ դասաւանդել էք հայ մատենագրութիւն, հայ հին գրականութեան պատմութիւն, գրաբար, հայ երաժշտութեան պատմութիւն եւ այլ առարկաներ: Ինչպէս վկայում են Ձեր ժամանակակիցները` շատ յաճախ Դուք ինքներդ էք հաւաքել անհրաժեշտ բոլոր նիւթերը, դասընթացնէր ու ձեռնարկներ շարադրել սաների եւ աշակերտների համար: Չէ՞ք ափսոսում, որ այդ շարադրանքներն ու մշակումներն ամբողջութեամբ չեն պահպանուել: Պատկերացնու՞մ էք` դրանց հազիւ մի քանի նմուշներ են, որ զետեղուած են Ձեր կեանքին ու գործին նուիրուած գրքում: բացի այդ, Դուք կարող էիք հարուստ յուշերի եւ տպաւորութիւնների հետաքրքրական գիրք գրել: Բայց, աւաղ…

– դժբախտաբար իւշեր չեմ գրած. չեմ պահած նաեւ ուսումնասիրութիւններ երաժշտագիտական, շարականագիտական, մատենագրական: Կը կարծեմ սակայն, որ այն, ինչ որ ունեցած եմ իբրեւ իմացականութիւն, մինչեւ վերջին գիրը, տառը, խորհուրդը փոխանցած եմ աշակերտներուս եւ ուսանողներուս: անմնացորդ ծառայած եմ հայ գիրին, գրականութէան, երաժշտութէան: յոյս ունիմ, որ այն, ինչ որ չեմ ըրած, աշակերտներս եւ ուսանողներս կ’ամբողջացնե՜ն իբրեւ իւշ, վկայութիւն, տպաւորութիւն: Ինչպէս որ կ’ընե՜ն արդէն…

Մանկավարժական գործունէութեանը զուգահեռ` դուք տասնեակ տարիներ զբաղուել եք նաեւ երաժշտական–խմբավարական գործունէութեամբ: հիմնադրել եք մի շարք բազմաձայն երգչախմբեր` ՙԶուարթնոց՚, ՙԿոմիտաս՚, ՙԿանաչեան՚, ՙՇնորհալի՚, ՙՅոբելեանական՚: անգամ մի շրջանում ստանձնել եք ՙԲարսեղ կանաչեան՚ երաժշտանոցիտնօրէնի պաշտօնը: ձեր կարծիքով` որպէս արուեստ, որպէս մշակութային բաղադրիչ` ինչ տեղ ու դեր ունիերաժշտութիւնը հայ ժողովրդի կեանքու՞մ: 

– Երաժշտութիւնը հայ ժողովուրդի ամէնէն բարձր արուեստներէն մէկն է: պէտք է գիտնալ, որ եթէ երբեք հայ ճարտարապետութիւնը, մանրանկարչութիւնը կրնան միջազգային մակարդակի վրայ մեզի վարկ ապահովել, անցեալին արդէն Կոմիտասի ճամբով եւ Կոմիտասի գործունէութէամբ հայ երաժշտութիւնը ինքնզինք պարտադրած էր օտարներուն` արեւելէան երաժշտական աշխարհին մէջ իր եզակի ազնուականութէամբ, խորութէամբ, լոյսով մը նոր աշխարհ բացած էին արեւմտէան աշխարհին: Հայկական երգը հայ ժողովուրդի հոգիին ամէնէն անմիջական բխումը եւ ամէնէն հարազատ արտայայտուիւնն է: Կը հաւատամ, որ սփիւռքէան մեր պայմաններուն մէջ հայեցի ինքնութէան պահպանման համար այլ ազդակներու կողքին հիմնականներէն մէկն է հայ երգը, որ մարդկային ձայնով հրամցուած անմիջական եւ խոր թափանցում մը կ’ունենայ հոգիներէն ներս` աւելի ամրացնելով զանոնք հայ արժէքներուն կառչած մնալու գիտակցութէան եւ հաւատքին մէջ: Երգը շատ աւելի խորունկ անցէալէն կու գայ, շատ աւելի հարազատ արձագանգով կը հասնի մեզի, քան խօսքը: Կոմիտասն է ըսողը` ՙԵրբեմն իրաւ՜ երգ մը հազար ճառ կ’արժէ՚:

– Պարոն Գանտահարեան, վերջին հարցս. ինչպիսին եք տեսնում հայ ժողովրդի վաղուա օրը՞: արդեօք կիրականանաազա՞տ, անկախ եւ միացեալ հայաստանի վերականգնման ու վերաշինման մեր նուիրական երազանքը: դուքհաւատում եք այդ երանելի ապագայի՞ն:

– Կը հաւատամ, եւ ինծի հետ կը հաւատան բոլոր հայորդիները, որ պիտի գայ այդ օրը, ուշ կամ կանուխ, երբ վերջ պիտի գտնեն սփիւռքէան մեր կայանները, եւ պիտի չմնան Այնթապցի կամ Մարաշցի, Տէոօրթ-էոլցի կամ Այնճարցի, Ատանացի կամ Ուրֆացի, այլ մենք պիտի դառնանք Երեւան ու Վան, Օձուն ու Սասուն, Թալին ու Կարին, մուշ, Արածանի, Ախուրէան, Անի, Արագած ու Մասիս, Արաքս ու Տիգրիս, եւ ամբողջացած հայրենիքի մէջ, ամբողջացած հայութէամբ, այս ազնիւ ու պաշտամունքի արժանի ազգը դարձէալ պիտի ստեղծագործէ` դառնալով մեծ բարիք համայն մարդկութէան քաղաքակրթութէան: Անպայման պիտի գայ երջանիկ այդ օրը, որքան ատեն որ եօյսը չէ մարած հոգիներուն մէջ եւ պայքարելու կամքը չէ տկարացած: Այն ատեն, պանդխտութէան ցուպը մէկդի նետելով եւ օտարութէան փոշին թօթափելով, հայ ժողովուրդը պիտի վերադառնայ իր պապերուն երկիրը եւ դարձէալ իր հանճարով պիտի ստեղծէ հրաշակերտ կոթողներ, նոր Զուարթնոցնէր եւ Հռիփսիմեներ: Դարձէալ մշակներու բերնէն պիտի լսուի հայ հոգիի ջինջ ակունքէն բխող հորովելներ եւ հայորդիներու փաղանգը իր քրտինքով ու արիւնով դարձէալ պիտի շաղախէ մեր հողերը, մեր սուրբ հողերը, անոնց ընդերքներէն ունկնդրելով Արդարութէան եւ Ազատութէան անլռելի ղօղանջները:

– Պարոն Գանտահարեան, ձեր մաղթանք–ուղերձը հայ ժողովրդին:

– Ուխտենք պայծառ պահել մեր եկեղեցին: ուխտենք հզօր պահել մեր հայրենիքը: ուխտենք ազատագրուած Ղարաբաղը իր լրումին հասցնել: Ուխտենք թշնամուն կրունկներուն տառապող մեր հայրերու աճիւններու վրայ նոր հայրենիք կերտել` հայութէամբ բնակուած:

– Խորապէս շնորհակալ եմ ձեզ, պարոն Գանտահարեան, զրոյցի համար: ինձ համար անչափ հաճելի եւ, առաւելապէս, իմաստնալից էր այս հեռակա հանդիպումն ու հաղորդակցութիւնը մեծ հայի հետ: աստծո լոյսն իջնեձեր հոգուն, մայր հայրենիքում` երեւանի գերեզմանատանը հանգրուանած ձեր շիրմին:

 – Աստուած պահապան Ձեզ եւ Աստծոյ զօրակցութիւնը մեր ողջ ժողովրդին:

Զրոյցը վարեց Միքայէլ Հաճեանը

Սեպտեմբեր, 2017

«Ապառաժ»

Source: Yerakouyn

You are donating to : Greennature Foundation

How much would you like to donate?
$10 $20 $30
Would you like to make regular donations? I would like to make donation(s)
How many times would you like this to recur? (including this payment) *
Name *
Last Name *
Email *
Phone
Address
Additional Note
paypalstripe
Loading...