News

30
Dec

Հալէպիս

aleppo_and_the_citadelԹորգոմ Քհնյ. Չորպաճեան

Հալէ՜պ…: Ո՛չ միայն անուն, այլ անցեալ, կեանք, կազմաւորում ու երազ:

Հալէ՜պ…: Միթէ՞ կարելի է քեզ մոռնալ: Ահաւասիկ, մեր բաժանումը իր եօթներորդ տարին թեւակոխեց, բայց անընդհատ քու մասիդ կը մտածեմ: Տարիներէ ի վեր սովորութիւն է Աստուծոյ պարգեւած ամէն օր Դիմատետր բանալ, լուրերդ կարդալ, քանդուած շէնքերդ ու թաղերդ դիտել երկա՜ր, զսպել արցունքը որ պատրաստ է հոսելու կայլակ առ կայլակ:

Ինչ որ ապրեցար ու տեսար՝ անհաւատալի: Ճիշդ է, ես քու լաւ օրերդ վայելեցի, քու երիտասարդութիւնդ, խանդդ, մեր սիրտերը տաքցնող ճառագայթդ, ամառ թէ ձմեռ: Այս պատճառով ամէն օր իմ անձիս հետ կռիւի մէջ եմ. կ’ըսեմ թէ քու ներկայ ճակատագիրդ երկար ու գէշ երազ է, որմէ օր մը պիտի արթննամ: Ուրիշ ձայն մը հակառակը կ’ըսէ. ինչ որ ըսիր՝ սխալ է: Ինչ որ հեռատեսիլի մէջ թէ այլուր տեսար ու լսեցիր՝ է ճշմարիտ:

Ո՜հ, հինգ տարիներէ ի վեր ես յոգնեցայ քու հանդէպ բախտին դաժան վերաբերումէն, իսկ դուն տակաւին ինչպէ՞ս կը տոկաս: Փողոցներդ՝ արիւն, չորս կողմդ՝ աւեր, մահ, լաց ու կոծ: Բաժանում, վէրք, անցեալի յաւէրժ փակում: Ո՞րն է ուժիդ ու դիմադրականութեանդ գաղտնիքը: Անհաւատալի ո՛չ թէ օրեր ու ամիսներ, այլ տարիներ ապրեցար, սակայն քեզ քաշելու կախարդական գաղտնիքդ երբեք չկորսնցուցիր:

Կ’ուզեմ խոստովանութիւն մը ընել: Այս տառապալից օրերուն՝ կարծես այս էր պակաս: Բայց ալ չեմ կրնար պահել, չեմ կրնար չխօսիլ ու չարտայայտել: Տարիներ առաջ, երբ ճակատագիրի բերումով կը բաժնուէի քեզմէ՝ զայրացած ու յուսախաբ էի: Սխալ էի հասկցած քեզ. ինծի համար դուն տարբեր նշանակութիւն ունէիր: Կը մտածէի թէ կարելի չէ ապրիլ քու նուիրական յարկերուդ տակինչպէս հաւանաբար բանաստեղծ մը պիտի ըսէր-ու յառաջդիմական գաղափարներ արծարծել, տարբեր տեսակի կարծրատիպեր փշրել: Կը խորհէի որ պահպանողական միջավայրդ կրնայ շղթայել ամէնէն համեստ եւ ազատամիտ մարդն իսկ: Բայց ես տեսայ յառաջադէմ ու ազատ աշխարհը: Ես տեսայ անոր արժէքները, առօրեայ կեանքն ու մարդկային յարաբերութիւնները: Հիմա կը փնտռեմ քու մթնոլորտդ ու միջավայրդ: Հիմա կը փնտռեմ այդ «կաշկանդում»ը, որովհետեւ կը հասկնամ որ անիկա սեղմում չէր, այլ իսկական ազատութիւն: Ազատութիւնը իր արժէքը ունի երբ որոշ սահմաններ կը ճանչնայ: Երբ աւանդութիւն ու պատմութիւն կը յարգէ: Այլապէս, անոր անիշխան տարբերակը մարդուս հոգիին մէջ կրնայ զզուելի դարձնել ազատութիւն յղացքն իսկ:

Արդէն կը փիլիսոփայեմ: Քու անսեթեւութեանդ առջեւ՝ այս մէկն ալ աւելորդ է: Դուն մայր մըն էիր բոլորիս համար: Քու մայրական տաքուկ թեւերուդ տակ հասակ առնել, աշխարհի բարին ու չարը ճանչնալ եւ տարբեր մշակոյթներու ու լեզուներու մերձաւորութեամբ աճիլ ո՛չ միայն անցեալ, ուրախութիւն կամ նոյնիսկ բախտաւորութիւն է, այլ նոյնիսկ պատիւ: Ի՞նչ տեսակ հայ մը պիտի ըլլայի, եթէ հայկական բնական մթնոլորտդ անդադար չի հարուածեր շիկացած երկաթի պէս կազմաւորուող հոգիս: Ընտանեկան սրբութեան նկատմամբ բնական նախանձախնդրութիւնս, ընտանեկան արժէքներու նկատմամբ յատուկ սէրս, հայկական իւրաքանչիւր ձեռնարկ տիւ ու գիշեր փնտռելս որո՞ւ կը պարտիմ, եթէ ոչ քեզի՛, սիրելի Հալէպ: Այս բոլորը չսորվեցայ գիրքերու միջոցաւ, ոչ ալ դպրոցի մէջ յատուկ ծրագիր ունէինք այս ուղղութեամբ: «Նահապետական» ու գերագոյն նկատուող արժէքներ գիրով չեն փոխանցուիր: Անոնք կեանքէ՛ կու գան: Քու մէջդ, Հալէպ, այս բոլորը մեր առօրեային մաս կը կազմէին: Ներկայիս՝ ուր որ կը գտնուիմ, անոնք բացառութիւն կը կազմեն:

Աւերն ու մահը քուկդ եղան, դուն՝ անոնց: Սակայն չընկճուեցար: Չյանձնուեցար: Կեանք ու եռուզեր խորհրդանշող արեգակդ երբեք չխաւարեցաւ, հակառակ որ օրերով կամ նոյնիսկ ամիսներով ամպերուն ետին մնաց: Քու պատգամդ եղաւ ըլլալ կաղնի, ըլլալ եղէգ ու գլուխ չծռել ամէն կողմէ հարուածող հովերու: Ի՜նչ քանդիչ հովեր տեսար: Անոնք եկան ու գացին, բայց դուն տակաւին կաս ու կը մնաս:

Սիրելի՛ Հալէպ, կը հաւատամ որ նախախնամական է այն իրականութիւնը, որ տառապանքի ու մահուան բաժակէն խմելէդ ետք տակաւին կը փորձես վերականգնիլ ու լաւ ապագայի յոյս ներշնչել: Հեռուէն նայելով ես ինծի հարց կու տամ. զօրութեանդ ու լաւատեսութեանդ աղբիւրը ո՞ւր կը գտնուի: Կրնամ անվարան ըսել, որ ատիկա գտած եմ քու փորձառութեանդ ու պատմութեանդ մէջ: Մենք մեր նեղ հորիզոններով սովոր ենք պատահարներու մեկնաբանութիւններ տալ: Ունինք նուազ քան հարիւր տարիներու կեանք եւ հետեւաբար կը փորձենք այս լոյսին տակ մեր դատումները ընել: Դուն հնամենի ես: Դուն պատմութիւն կը դասաւանդես անոնց, որոնք կը յաւակնին յայտարարել թէ իրենք են քաղաքակրթութեան կեդրոնը, մինչ հազիւ վաթսուն տարիներ առաջ իրենցմէ տարբեր ու մանաւանդ մութ գոյն ունեցողները երկրորդ դասակարգի մարդիկ կը համարէին (չըսելու համար որ նոյնն է պարագան այսօր, պարզապէս քիչ մը տարբեր): Քու ուժիդ ու անդադար մաքառումիդ գաղտնիքը քու անցեալէն քաղած դասերն են: Դուն լաւ գիտես որ փոթորիկը կրնայ քանդել ամէն ինչ, սակայն այդ մէկը կ’ըլլայ միայն որոշ ժամանակի մը համար: Չկայ մնայուն փոթորիկ: Չկայ անվերջ սպանութիւն ու խժդժութիւն: Ամպերը միշտ շարժումի մէջ են: Մենք այս բոլորը հասկնալու մեծ դժուարութիւն ունեցանք եւ ունինք, որովհետեւ այնքան անսահման էր ու է մեր սէրը քու հանդէպ, սիրելի քաղաքս ու ծննդավայրս, որ պարզ սիւնի մը փլուզումն իսկ մեզ սարսափի կը մատնէ:

Իմ խնդրանքս է որ քեզ տեսնեմ ճերմակ հագած, հարսանեկան տարազով, կրկին սկիզբի մը հիմքը դնելու համար: Իմ խոր բաղձանքս է որ տօնական օրերդ վայելենք անվախճան հրճուանքով ու երեխայի անմեղունակ հաւատքով:

Հալէպ, դուն չես կրնար մեկնիլ ու թողուլ քու իրականութեամբդ ու յիշատակովդ շնչողներս, որովհետեւ այս բոլորը քու բառարանիդ մէջ տեղ չունին: Եկուր, անգամ մը եւս սորվեցուր տհասներուս որ բազմադարեայ փողոցներդ, շքեղ հրապարակներդ, տաքուկ բնակարաններդ, ճառագայթող դպրոցներդ ու այլ հաստատութիւններդ կարող են մահուան ըսել «ո՛չ» ու կեանքն ընդգրկել լայն թեւերով: Այս հատատումին յոյժ կարիքը ունինք: Այսպիսով մեր հոգին ծանր կշռած քարը քիչ մը կը թեթեւնայ ու մենք ալ քեզի նման կ’առաջնորդուինք լուսաբաղձ առաւօտ:

Source: Yerakouyn

You are donating to : Greennature Foundation

How much would you like to donate?
$10 $20 $30
Would you like to make regular donations? I would like to make donation(s)
How many times would you like this to recur? (including this payment) *
Name *
Last Name *
Email *
Phone
Address
Additional Note
paypalstripe
Loading...